سال رونق تولید

کلید حل مشکلات اقتصادی توسعه تولید ملی است

آمایش سرزمین

آمایش سرزمین گزینه ای برای افزایش پایداری توان سرزمینی است

آمایش سرزمین

آمایش سرزمین یک استراتژی برای رسیدن به توسعه ای هرچه عادلانه تر و انسانی تر است

آمایش سرزمین

در نگاه آمایشی پایداری محیط زیست و بازگشت به طبیعت اهمیت خواهد یافت

دکتر محمدرضا منصوری دانشور، عضو گروه اقليم شناسي پژوهشکده جغرافيا، پژوهشگاه شاخص پژوه

مهندس احسان حسن زاده، دانش آموخته کارشناسی ارشدمنابع طبیعی، دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده
در این تحقیق به معرفی سناریوی انتقال آب از دریا به فلات مرکزی از طریق کرانه اقیانوسی مکران پرداخته می شود. این تحقیق تلاش می کند با استفاده از امکانات سامانه اطلاعات جغرافیایی GIS به طور سیستماتیک الگوهای تشکیل دریاچه در فلات مرکزی ایران، نزدیک ترین و مناسب ترین کانال ها و مسیرهای مورد نیاز برای انتقال آب از دریای عمان، برآورد آماری احجام لازم و هزینه های انتقال و تصفیه را مورد بررسی فنی قرار دهد. نتیجه این تحقیق نشان داد که طرح یک سناریوی فنی برای انتقال آب از کرانه اقیانوسی مکران و تشکیل سه دریاچه در محل سه چاله ژئومورفولوژیک فلات مرکزی شامل هامون جازموریان، دشت لوت و کویر مرکزی با مجموع مساحت مخزن 150.3 کیلومترمربع و مجموع حجم مخزن 57.3 میلیاردمترمکعب امکان پذیر است. اما با ملاحظه هزینه ها و ضرورت تعدیل و اصلاح سناریو مقرر شد در فاز اول صرفاً تشکیل دریاچه در محل چاله جازموریان محقق شود. در این شرایط پیشنهاد شد که به احداث کانال انتقال از دریای عمان تا چاله جازموریان به طول 130 کیلومتر و آب گیری آن تا تراز 500 متری اقدام شود که مجموعاً حجمی حدود 4.6 میلیاردمترمکعب خواهد بود. در این حالت هزینه سال اول احیای جازموریان برای 2.2 میلیارد مترمکعب و تصفیه آن به روش ترکیبی اسمز معکوس و الکتروکاگولاسیون تقریباً 10 میلیارددلار خواهد بود که حدود دو سوم بودجه عمرانی سالانه کشور است. در صورت قبول توجیه اقتصادی، از پیامدهای مثبت احتمالی تشکیل دریاچه می توان به تعدیل اقلیم در جنوب شرق ایران با تأثیر تبخیری و فرآیندی دریاچه بر سیکل هیدرولوژیک بارش، تقویت عمق ژئوپلیتک اقیانوسی در داخل ایران، رونق اقتصادی متکی بر صنایع آب محور و تولید اشتغال، توسعه گردشگری و حل مشکل کم آبی و تنش آبی بخش کشاورزی و شرب پسکرانه های مکران اشاره کرد.
کلید واژگان: سناریوهای انتقال آب، تغییر اقلیم، فلات مرکزی ایران، کرانه اقیانوسی مکران